Chọn quả cầu cho CLB: cầu lông vũ hay cầu nhựa, tốc độ nào
Tiền sân thì cố định, tháng nào cũng vậy. Tiền cầu mới là khoản nhảy múa: đông người hơn, đánh hăng hơn, trời đổi gió là tốn khác ngay.
Bài này giúp bạn quyết ba việc: dùng loại cầu nào, tốc độ nào, và một buổi tốn bao nhiêu tiền cầu.
Tóm tắt nhanh
- Đừng chọn cầu theo tên loại hay theo lời đồn. Mua một ống về đánh thử trên đúng sân của nhóm.
- Số tốc độ trên ống (76, 77, 78) chỉ là điểm bắt đầu. Sân, thời tiết, hãng khác nhau thì phải thử lại.
- Tính tiền cầu ra mỗi người mỗi buổi trước khi bàn chuyện cảm giác. Con số thường lớn hơn mọi người tưởng.
- So các loại cầu bằng tiền cầu cho một giờ sân, không so bằng giá một quả.
- Ghi số cầu lấy ra và trả lại mỗi buổi. Không ghi thì không tính được gì.
Ba loại cầu khác nhau ở đâu
Cầu lông vũ làm từ lông vịt hoặc lông ngỗng cắm quanh đầu bần.
- Đường bay: giảm tốc nhanh và dứt khoát ở cuối. Đây là cái "đúng" mà người chơi lâu nhận ra ngay, và nhờ nó mới có những pha bỏ nhỏ ăn điểm.
- Độ bền: kém. Có quả hỏng sau vài chục pha đánh mạnh, có quả hỏng ngay một cú đập.
- Giá: cao hơn hẳn, và các hãng chênh nhau rất nhiều.
Cầu nhựa có tán bằng nhựa, đầu bần hoặc cao su.
- Đường bay: đều hơn, không có đoạn hãm lại ở cuối. Người quen cầu lông vũ sẽ thấy cầu "trôi", khó điều khiển ở những pha nhẹ.
- Độ bền: thường dùng được lâu hơn.
- Giá: rẻ hơn tính theo quả.
Cầu lông nhân tạo nằm ở giữa: tán nhựa nhưng tạo hình giống lông vũ. Bay ra sao, bền thế nào thì mỗi mẫu một khác, nên không nói chung cho cả loại được. Muốn biết thì mua một ống về đánh thử cạnh loại đang dùng.
Nhóm phong trào nên dùng loại nào
Không có câu trả lời chung. Có ba câu hỏi để tự trả lời:
Anh em trong nhóm chịu loại nào? Hỏi thẳng và cho đánh thử. Nếu nòng cốt của nhóm là những người chỉ quen cầu lông vũ thì tiết kiệm ở đây sẽ đổi lấy sự bực bội mỗi buổi.
Nhóm đánh mạnh hay nhẹ? Đánh nhẹ nhàng để vận động thì cầu lông vũ cũng không hỏng nhanh lắm. Đập nhiều thì tiền cầu tăng vọt.
Mỗi buổi chịu được bao nhiêu tiền cầu? Đây là câu quyết định. Tính ra tiền trước đã.
Một cách dung hoà đáng thử: hai loại cho hai mục đích. Cầu nhựa hoặc cầu nhân tạo cho buổi tập thường, cầu lông vũ tốt cho buổi giao lưu hay cuối tuần. Giữ được chi phí mà vẫn có buổi đánh cho đã.
Tốc độ cầu: 76, 77 hay 78
Ống cầu lông vũ có ghi số tốc độ, ở mình hay gặp 76, 77, 78. Số càng lớn cầu bay càng xa.
Đừng tin bảng "miền Bắc dùng số này, miền Nam dùng số kia". Nhiệt độ, độ cao, gió trong nhà thi đấu đều làm đường bay thay đổi, và cùng một con số ở hai hãng khác nhau chưa chắc bay giống nhau. Cách đáng tin duy nhất là thử tại sân.
| Khi nào | Làm gì |
|---|---|
| Trời nóng hoặc lạnh hẳn so với mấy buổi trước | Thử lại tốc độ trước khi mở ống mới |
| Sân có quạt hoặc gió lùa vào đường cầu | Tắt quạt, chắn gió rồi thử. Đừng lấy số tốc độ bù cho gió |
| Đổi hãng hoặc đổi mẫu | Thử lại từ đầu, không mặc định cùng số là bay như nhau |
Cách thử nhanh tại sân
Dấu hiệu dễ thấy nhất:
- Phông hết sức mà cầu vẫn không tới cuối sân: cầu quá chậm.
- Phông bình thường mà cầu bay ra ngoài: cầu quá nhanh.
Muốn thử bài bản thì làm theo luật của BWF (mục 3, bản 2017): đứng ở biên cuối sân, đánh một cú thấp tay hết lực, hướng cầu lên và song song với biên dọc. Cầu đúng tốc độ sẽ rơi cách biên cuối sân bên kia 530–990 mm, tính vào trong sân.
Thử vài quả, cùng một người đánh. Nếu mỗi lần rơi một nơi thì xem lại động tác và gió trước khi kết luận cả ống cầu sai tốc độ.
Mẹo tiết kiệm nhất: mua thử một ống tốc độ mới trước khi mua cả thùng.
Tính tiền cầu cho một buổi
Phần quan trọng nhất, và cũng hay bị bỏ qua nhất.
Số cầu một buổi ≈ Số sân × Số giờ × Số cầu hỏng mỗi sân mỗi giờ
Con số cuối tuỳ nhóm đánh mạnh hay nhẹ. Bảng dưới chỉ là mức ước lượng để lập ngân sách lúc đầu. Ghi được vài buổi thì thay bằng số thật của nhóm:
| Cường độ | Cầu hỏng / sân / giờ |
|---|---|
| Nhẹ, chủ yếu vận động | 1–2 quả |
| Trung bình | 2–4 quả |
| Đánh mạnh, nhiều đập | 4–6 quả |
Ví dụ minh hoạ với CLB Cầu Giấy: 2 sân, 2 giờ, mỗi sân mỗi giờ hỏng 3 quả. Giá cầu dưới đây là số giả định để làm phép tính, không phải báo giá.
2 × 2 × 3 = 12 quả
Cầu lông vũ 15.000 ₫ một quả thì buổi đó hết 180.000 ₫ tiền cầu. Chia cho 8 người là 22.500 ₫ mỗi người, trong một buổi tổng chi 500.000 ₫.
Giả sử một mẫu cầu nhân tạo giá 8.000 ₫ một quả, và đánh thử thấy bền gấp đôi (chỉ hỏng 6 quả). Tiền cầu còn 48.000 ₫, ít hơn 132.000 ₫ mỗi buổi. Tám buổi một tháng là hơn một triệu.
Chừng đó đủ lớn để đáng ngồi tính, và đáng bỏ công thử vài loại trước khi chốt.
So hai loại cầu cho đúng
Giá một quả chưa nói lên gì. Cầu rẻ mà chỉ đánh được nửa thời gian thì không rẻ. Thước đo đúng là tiền cầu cho một giờ sân.
Mỗi buổi thử, ghi lại mấy thứ sau:
| Ghi gì | Ví dụ | Để làm gì |
|---|---|---|
| Số sân × số giờ | 2 × 2 | Ra 4 giờ sân, để so được buổi dài với buổi ngắn |
| Mẫu cầu và số tốc độ | Đúng như nhãn trên ống | Khỏi lẫn hai mẫu với nhau |
| Cầu mới lấy ra / trả lại | 14 / 2 quả | Vậy là dùng 12 quả |
| Cầu cũ đem ra đánh tiếp | 3 quả | Ghi riêng, không tính là cầu mới |
| Giá mỗi quả | 15.000 ₫ (giả định) | 12 × 15.000 = 180.000 ₫ |
| Tiền cầu mỗi giờ sân | 180.000 ÷ 4 = 45.000 ₫ | Con số dùng để so |
Vài lưu ý để khỏi chọn nhầm:
- Thử hai mẫu ở những buổi có số người và thời lượng gần giống nhau.
- Đừng trộn hai mẫu trong cùng một buổi rồi chia đôi chi phí.
- Sau vài buổi, lấy tổng tiền cầu chia tổng giờ sân của từng mẫu. Đừng chỉ nhìn buổi đẹp nhất.
- Ghi cả cảm nhận: cầu có bay lệch không, có phải thay sớm không. Mẫu bền mà cả nhóm chê đường bay thì cũng chưa phải lựa chọn tốt.
Kết quả này chỉ đúng với nhóm bạn và sân của bạn. Thế là đủ, vì bạn đang chọn cầu cho chính nhóm mình.
Mua lẻ hay mua cả thùng
- Mua thùng khi đã chốt được loại hợp với nhóm và dùng hết trong khoảng hai tháng.
- Mua lẻ khi còn đang thử, hoặc nhóm nhỏ chưa biết mỗi tháng dùng bao nhiêu.
Trước khi mua thùng, tính lại giá mỗi quả sau khi cộng phí giao hàng, và hỏi điều kiện đổi trả. Mua nhiều cho được giá rồi để cầu hỏng trong tủ thì còn đắt hơn mua lẻ.
Bảo quản
- Để chỗ mát, tránh nắng. Cốp xe máy phơi nắng cả ngày là chỗ tệ nhất.
- Làm theo hướng dẫn của hãng. Đừng tự hấp hay làm ẩm cầu theo mẹo trên mạng nếu hãng không hướng dẫn vậy, dễ hỏng lông và keo.
- Đừng để ống bị đè. Ghi ngày mua, dùng lô cũ trước. Thấy ống có mùi ẩm mốc hay lông cong vênh thì kiểm trước khi đem ra sân.
Đếm số cầu đã dùng
Muốn tính đúng chi phí thì phải biết mỗi buổi dùng mấy quả. Cầu để trong túi chung, ai cần thì lấy, không ai đếm là nguồn sai số lớn nhất.
Cách tối thiểu: ghi số cầu mới lấy ra, số trả lại, và số cầu cũ đánh tiếp. Đừng đếm theo số ống đã mở, vì mở một ống 12 quả không có nghĩa hôm đó dùng hết 12 quả.
Chuyện hao hụt và cách đếm cho đúng có một bài riêng: quản lý tồn kho quả cầu.
Tóm lại
- Thử cầu trên sân của nhóm, so cả tiền lẫn cảm giác đánh.
- Thử tốc độ tại sân, mua một ống trước khi mua thùng.
- Tính tiền cầu mỗi người mỗi buổi trước khi tranh luận.
- So các mẫu bằng tiền cầu cho một giờ sân.
- Ghi số cầu lấy ra và trả lại mỗi buổi.
Việc đưa tiền cầu vào đúng buổi tập thì CLB Cầu Lông làm sẵn: khai loại cầu và số đang có, mỗi buổi ghi số quả đã dùng, khoản đó tự vào chi phí của buổi và chia cho những người có mặt.